Yer altı kablolarının döşenmesi



Yer altı kablolarının, döşendikleri yerlerdeki kimyasal ve mekaniki etkilere karşı korunmaları gerekir. Kabloların döşenmesi, yangın çıkmasına ve yayılmasına ortam hazırlamayacak şekilde yapılmalıdır. Bu amaçla, kabloların üzerinde yanıcı kılıfların bulunması durumunda, gereken yerlerde bu kılıflar soyulur ve çıkartılır. Yağlı kabloların başlıkları da, yağ sızmayacak ve içlerine rutubet almayacak şekilde yapılmalıdır.

Kablolar kanalların içine döşenmeden önce kablo hattının geçeceği güzergah belirlenir. Yer altı kabloları oldukça pahalı bir gereç olduğundan bunların en kısa yoldan döşenmesi gerekir. Bu nedenle kablo güzergahının belirlenmesinde şu hususlara uyulması gerekir;

·Arazi şeklinin elverdiği ölçüde, kablo yolu bir doğru şeklinde olmalıdır.
·Kablo yolu ulaşım yollarından uzakta olmalıdır.
·Kablo yolunun belirlenmesinde göl, nehir, yol kavşağı, orman, boğaz, toprak kayması, maden ocakları, inşaat alanları gibi engellerden kaçınılması gerekir.
·Sık sık nehir, köprü, demiryolundan geçiş yapılmamalıdır.
·Cadde ve yol boyunca döşenen kabloların denetimlerini kolaylaştıracak yöntemler kullanılmalıdır.
·Zararlı kimyasal maddelerin bulunduğu endüstri bölgelerinden sakınılmalıdır.
·Kablo yolu için, yaya yollarının altı veya duvar boyları seçilmelidir.
·Kablo yolunun telefon kabloları, kanalizasyon büzleri, su ve hava gazı boruları ile karıştırılmadan saptanması yarar sağlar.
· Kablo yolu duvar yollarından en az 70cm uzaklıkta olmalıdır.

Yer altı kabloları doğrudan doğruya açılan kanalların içine döşenmezler. Direkt olarak toprağa döşenen kabloların ömürleri kısa olur. Çünkü toprak içinde birçok kimyasal madde vardır. Kanalların derinliği işletme gerilimine bağlı olarak değişir. Gerilim değerlerine göre yapılması öngörülen kanal derinlikleri aşağıda belirtilmiştir.

1 kV ´luk kablolar için 40-50cm
10 kV ´luk kablolar için 60-70cm
20-30 kV ´luk kablolar için 80-100cm
Yüksek Gerilim kabloları için 100-120cm´dir.

Yağlı ve gaz basınçlı kablolar için uygulanan kanal derinlikleri ise bu kabloların önemine göre 100-120cm arasındadır. Bunların dışında, ağır taşıtların geçtiği yolları kesen kablo kanallarının derinlikleri en az 100cm, demiryolları geçişlerindeki kanal derinliklerinin de 150cm olması gerekir. Uygulamada ortalama kanal derinliği 70-80cm´dir.

Yer altı kablo kanallarının alt genişliği 40cm ve üst genişliği de 60cm´dir. Aynı kanal içerisine birden fazla kablonun döşenmesi gerekirse, her kablo için kanal genişliği alt ve üstte 10cm büyütülür ve kablolar kanala, aralarındaki uzaklık 6cm´den az olmayacak şekilde döşenir.

Kabloların döşenmesinde öncelikle kanalların tabanı sağlam zeminli ve taşsız olmalıdır. Kanalın tabanı düzeltildikten sonra, kanaldan çıkan toprak, kanal üzerine eğik bir şekilde konulan elek üzerine kürekle atılmak suretiyle, kanal tabanına yaklaşık 10cm kalınlığında elenmiş toprak doldurulur. Aynı amaçla kum da kullanılabilir. Kablo döşenirken; burulma, diz verme sıyrılma veya aşırı gerilme gibi durumların oluşmamasına özen gösterilir. Kablo yeni doldurulmuş bir yere döşeniyorsa ileride zemin yerleşmelerinde olabilecek çöküntüleri giderebilmek için kablo kanal içerisine doğrusal olarak değil, kıvrımlı olarak döşenir. Kablo kanala yerleştirildikten sonra üzerine 10cm kalınlığında elenmiş toprak yada kum serilir. Sonra kazı esnasında gelebilecek darbelerden kabloyu korumak için, kablonun üzeri aralık kalmayacak şekilde tuğla yada beton plakalarla kapatılır. Kablo kanallarında tercihen kömür cürufunun çimento ile karıştırılması suretiyle yapılan cüruf tuğlaları, bu bulunmadığı taktirde uygun boyutlarda yapılmış beton plakalar kullanılır. Koruma tuğlaları veya beton plakalar konulduktan sonra kanal çıkan molozlarla doldurulur. Topraklama makineleri veya el tokmakları ile tokmaklanır. Kaldırım, yol ve sokaklarda oluşan bozukluklar onarılır.

Kabloların başlangıç ve bitim noktalarında dahili veya harici tip kablo başlıkları kullanılabilir ve başlıklar oynamayacak şekilde yerine bağlanmalıdır. Kablo başlıklarından çıkan iletkenlerin bina içi tesisine bağlanmasında kablo pabuçları kullanılmalıdır.

Kablolar karşıdan karşıya geçişler haricinde yalnız yaya kaldırımları altına döşenebilirler. Aksi taktirde tamirat esnasında trafik aksar. Yolların genişletilmesi esnasında da yolda kalan kablolar yaya kaldırımları altına taşınırlar.



kaynak: tedaş